W powszechnym wyobra\u017ceniu depresja to obraz kogo\u015b, kto le\u017cy w \u0142\u00f3\u017cku, nic nie robi i m\u00f3wi, \u017ce nie ma si\u0142y. Tymczasem wielu m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 na depresj\u0119, wci\u0105\u017c dzia\u0142a. Wype\u0142niaj\u0105 obowi\u0105zki, prowadz\u0105 firmy, trenuj\u0105, odbieraj\u0105 dzieci ze szko\u0142y. S\u0105\u2026 sumienni.<\/p>\n\n\n\n
I w\u0142a\u015bnie ta sumienno\u015b\u0107<\/strong>, cecha z modelu Wielkiej Pi\u0105tki, uznawana za pozytywn\u0105, mo\u017ce maskowa\u0107 objawy depresji<\/strong>, a nawet pog\u0142\u0119bia\u0107 ich przebieg. <\/p>\n\n\n\n Sumienno\u015b\u0107, wr\u00f3g czy sojusznik psychicznej r\u00f3wnowagi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sumienno\u015b\u0107 (ang. conscientiousness<\/em>) to cecha zwi\u0105zana z:<\/p>\n\n\n\n W badaniach metaanalitycznych wykazano, \u017ce osoby o wysokiej sumienno\u015bci rzadziej zapadaj\u0105 na depresj\u0119<\/strong>. Sumienno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z lepszym zdrowiem, d\u0142u\u017cszym \u017cyciem i skuteczniejszym radzeniem sobie ze stresem (Kotov et al., 2010; Widiger & Trull, 1992).<\/p>\n\n\n\n Ale… gdy sumienno\u015b\u0107 idzie za daleko<\/strong><\/p>\n\n\n\n Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy sumienno\u015b\u0107 przestaje by\u0107 si\u0142\u0105, a staje si\u0119 mechanizmem obronnym.<\/strong> U m\u0119\u017cczyzn to szczeg\u00f3lnie cz\u0119ste, bo dzia\u0142anie i odpowiedzialno\u015b\u0107 to kulturowe filary m\u0119sko\u015bci. P\u0142acz, zw\u0105tpienie, zm\u0119czenie? Tego nikt nie chce s\u0142ucha\u0107. Ale jak powiesz \u201emam du\u017co na g\u0142owie\u201d to brzmi m\u0119sko.<\/p>\n\n\n\n Depresja maskowana u m\u0119\u017cczyzn: jak j\u0105 rozpozna\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Depresja u m\u0119\u017cczyzn cz\u0119sto nie objawia si\u0119 smutkiem<\/strong>, ale:<\/p>\n\n\n\n Taki cz\u0142owiek nie wygl\u0105da jak \u201edepresyjny\u201d. Ale wewn\u0119trznie wypada z tor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Efekt pu\u0142apki: sumienno\u015b\u0107 daje pozory stabilno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dzia\u0142a to tak:<\/p>\n\n\n\n Sumienno\u015b\u0107 + poczucie obowi\u0105zku + brak przestrzeni na emocje = idealne warunki dla depresji funkcjonalnej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zane mechanizmy psychologiczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Efekt Zeigarnik:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zadania \u201eniedoko\u0144czone\u201d trzymaj\u0105 napi\u0119cie psychiczne. Wysoko sumienne osoby nie potrafi\u0105 ich zostawi\u0107, wi\u0119c ci\u0105gle dzia\u0142aj\u0105. Ale to napi\u0119cie si\u0119 nie ko\u0144czy.<\/p>\n\n\n\n Mentalna gratyfikacja:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Opowiadanie o planach lub robienie \u201ema\u0142ych rzeczy\u201d daje z\u0142udzenie dzia\u0142ania, ale nie leczy przyczyny depresji. Tworzy uzale\u017cnienie od mikrozada\u0144.<\/p>\n\n\n\n L\u0119k egzystencjalny:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osoby sumienne cz\u0119sto nie pozwalaj\u0105 sobie na refleksj\u0119. Cisza jest przera\u017caj\u0105ca. Zatrzymanie = kontakt z pytaniem: \u201ePo co ja to robi\u0119?\u201d<\/p>\n\n\n\n Co mo\u017cna z tym zrobi\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wysoka sumienno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 Twoj\u0105 tarcz\u0105, ale te\u017c Twoim wi\u0119zieniem. M\u0119\u017cczy\u017ani cz\u0119sto nie wygl\u0105daj\u0105 na depresyjnych, bo wci\u0105\u017c s\u0105 produktywni. Depresja nie musi krzycze\u0107. Czasem po prostu zabiera wszystko, co by\u0142o Twoje: pasj\u0119, zmys\u0142, rado\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie pozw\u00f3l, \u017ceby to si\u0119 sta\u0142o norm\u0105.<\/p>\n\n\n\n Testy osobowo\u015bci nie s\u0105 po to, by \u201ezaszufladkowa\u0107\u201d cz\u0142owieka. Ich warto\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce pomagaj\u0105 nazwa\u0107 to, co cz\u0119sto pozostaje ukryte lub rozproszone<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W przypadku m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy dzia\u0142aj\u0105 mimo wewn\u0119trznego cierpienia, testy:<\/p>\n\n\n\n Zrozumienie siebie to pierwszy krok do realnej zmiany.<\/strong> Bibligrafia<\/p>\n\n\n\n Besser, A., Flett, G. L., & Hewitt, P. L. (2004). Perfectionism, coping, and depressive symptoms in students: A longitudinal examination of the diathesis-stress model. Journal of Counseling Psychology, 51<\/em>(2), 231\u2013241. https:\/\/doi.org\/10.1037\/0022-0167.51.2.231<\/a><\/p>\n\n\n\n Kotov, R., Gamez, W., Schmidt, F., & Watson, D. (2010). Linking \u201cbig\u201d personality traits to anxiety, depressive, and substance use disorders: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 136<\/em>(5), 768\u2013821. https:\/\/doi.org\/10.1037\/a0020327<\/a><\/p>\n\n\n\n Rice, S. M., Aucote, H. M., & Moller, C. I. (2016). High-functioning depression and perfectionism in men: A qualitative study. Psychology of Men & Masculinity, 17<\/em>(3), 246\u2013255. https:\/\/doi.org\/10.1037\/men0000024<\/a><\/p>\n\n\n\n Rutherford, M. (2014). Perfectly Hidden Depression: How to Break Free from the Perfectionism That Masks Your Depression<\/em>. New Harbinger Publications.<\/p>\n\n\n\n Widiger, T. A., & Trull, T. J. (1992). Personality and psychopathology: An application of the five-factor model. Journal of Personality, 60<\/em>(2), 363\u2013393. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1467-6494.1992.tb00975.x<\/a><\/p>\n\n\n\n\n
Niekt\u00f3rzy m\u0119\u017cczy\u017ani nie dzia\u0142aj\u0105 dlatego, \u017ce maj\u0105 energi\u0119, tylko dlatego, \u017ce boj\u0105 si\u0119, co si\u0119 z nimi stanie, je\u015bli si\u0119 zatrzymaj\u0105.
Rutyna, zadania, odpowiedzialno\u015b\u0107, to nie narz\u0119dzia rozwoju, ale spos\u00f3b na to, by si\u0119 nie rozpa\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n\n
\n
\n
Dlaczego testy psychologiczne s\u0105 wa\u017cne?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Test nie daje gotowej odpowiedzi. Ale mo\u017ce zada\u0107 pytanie, kt\u00f3rego sam by\u015b sobie nie zada\u0142.<\/p>\n\n\n\n